ตำลึง Coccinia grandis

ตำลึง (ชื่อวิทยาศาสตร์: Coccinia grandis (L.) Voigt)
เป็นไม้เลื้อยที่มีมือจับใช้สำหรับเลื้อยเกาะต้นไม้ใหญ่หรือไม้ปักหลัก มีสีเขียวจัดเป็นสมุนไพรไทย ตำลึงมีชื่อท้องถิ่นอื่นอีกคือ ผักแคบ (ภาคเหนือ) แคเด๊าะ (กะเหรี่ยงและแม่ฮ่องสอน) ตำลึง,สี่บาท (ภาคกลาง) ผักตำนิน (ภาคอีสาน)


ลักษณะ
ลำต้นเป็นเถาไม้เลื้อยเนื้อแข็ง ใบเป็นใบเดี่ยว มีลักษณะเป็น 3 แฉก หรือ 5 แฉก กว้างและยาวประมาณ 4-8 เซนติเมตร โคนใบมีลักษณะเป็นรูปหัวใจ มีมือเกาะยื่นออกมาจากที่ข้อ ดอกเป็นดอกเดี่ยวหรือดอกคู่ มีลักษณะเป็นรูประฆัง กลีบดอกสีขาว แยกเพศอยู่คนละต้น ดอกออกตรงที่ซอกใบ ลักษณะของผลเป็นวงรีทรงยาวสีเขียวอ่อน เมื่อยามแก่จัดจะเป็นสีแดง เป็นที่ชื่นชอบของนกนานาชนิด

การเพาะพันธุ์
ใช้เมล็ดจากผลแก่หยอดลงในหลุม ปลูกได้ดีในดินร่วนซุย หลังจากที่ต้นกล้างอกก็ให้หาไม้มาปลักเพื่อให้ต้นตำลึงใช้เลื่อย
นำเถาแก่มาตัดให้ได้ขนาด 4-6 นิ้ว ปักลงในถุงเพาะชำ หลังจากรากและใบงอกแล้วก็นำไปปลูกลงหลุมตวย
สารเคมี
ในตำลึงมีสารเอนไซม์อะไมเลส ช่วยในการย่อยแป้ง และในตำลึงก็มีสารอาหารชื่อว่าบีตา-แคโรทีน

ประโยชน์
สรรพคุณทางยา
ใบใช้ในการแก้ไข้ตัวร้อน ตาแดง ตาเจ็บ
เถานำน้ำต้มจากเถาตำลึงมาหยอดตาแก้ตาแดง ตาฟาง
ดอกตำลึงช่วยทำให้หายจากอาการคันได้
รากใช้แก้อาการอาเจียน ตาฝ้า
น้ำยางจากต้นและใบช่วยลดน้ำตาลในเลือด
ประกอบอาหาร
สามารถนำใบตำลึงมาต้มกับน้ำแกงใส่กับหมูสับ นำใบตำลึงมาผัดผักรวม หรือ นำไปประกอบอาหารอย่างอื่นก็ได้เหมือนกัน

ความคิดเห็น

แสดงความคิดเห็น

โพสต์ยอดนิยมจากบล็อกนี้

ผักจินดา Gymnema inodorum

ผักจินดา ผักจินดา หรือ ผักเชียงดา (อังกฤษ: Gymnema inodorum) เป็นไม้เถาเลื้อยพบได้ในประเทศแถบทวีปเอเซีย เช่น อินเดีย พม่า ในประเทศไทยนิยมนำมารับประทานเป็นผักหรือใช้ปรุงอาหาร มีสรรพคุณช่วยลดระดับน้ำตาลในเลือดสำหรับผู้เป็นเบาหวานทั้งสองชนิดได้ ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ เป็นไม้เถาเลื้อยยาว ใบและเถามีสีเขียวเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 0.5 - 5 ซม. มักเลื้อยเลื้อยพาดตามต้นไม้ใหญ่ มีความยาวประมาณ 5 -10 เมตร ในทุกส่วนของผักจินดาจะมีน้ำยางสีขาวลักษณะเหมือนน้ำนม ใบเดี่ยวเป็นรูปกลมรี ฐานใบจะมน ปลายใบแหลม ขอบใบเรียบ ด้านของใบจะสีเขียวเข้ม (upper epidermis) กว่าหลังใบ (lower epidermis) ใบจะออกเรียงเป็นคู่ตรงข้ามกัน ออกดอกเป็นช่อแน่น มีสีขาวอมเขียวอ่อน กลม เล็ก มีเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 5-6 มม. ส่วนผลจะออกเป็นฝักคู่ การขยายพันธ์ ผักจินดานิยมขยายพันธ์โดยการปักชำกิ่ง เจริญเติบโตได้ในดินร่วน ในฤดูฝนจะให้ผลผลิตมาก พบมากในภาคเหนือของไทย การใช้ประโยชน์ ในภาคเหนือของไทยนิยมนำผักจินดามาประกอบอาหารต่าง ๆ มีการค้นพบทางวิทยาศาสตร์ยืนยันว่าผักจินดาสามารถลดระดับน้ำตาลในเลือดตั้งแต่ปี พ.ศ. 2469 นอกจากนี้ยังพบว่ากา...
อ่านเพิ่มเติม

อาหาร 5 หมู่ เพื่อสุขภาพ

กินอย่างไรให้ไกลจากโรค  นี้ก็เป็นคำถามสำหรับตัวเราว่าการกินอาหารนั้นนอกจากจะกอนตามใจปากแล้ว ยังจะต้องคำนึงถึงประโยชน์และโภชนาการที่จะได้รับอีกด้วยสิ่งที่จะขาดไม่ได้เลยก็คือ กินอาหารให้ครบ 5 หมู่ และหลากหลาย ตามโภชนาการ เช่น   โปรตีน   คาร์โบไฮเดรต   วิตามิน   เกลือแร่ หรือแร่ธาตุ   ไขมัน   โภชนาการ / อาหารหลัก 5 หมู่       อาหารหลัก 5 หมู่     อาหารหลัก 5 หมู่ คือ การจำแนกอาหารที่ร่างกายต้องการในแต่ละวัน แบ่งออกเป็น 5 กลุ่มหลัก โดยนำอาหารที่มีสารอาหารเหมือนกัน มาไว้ในหมวดหมู่เดียวกัน ซึ่งคนเราในแต่ละวันนั้น ต้องการสารอาหารทั้ง 5 ชนิด ในสัดส่วนที่เหมาะสม ปริมาณพอเหมาะพอดี ที่ร่างกายต้องการในแต่ละวัน โปรตีน     หมู่ที่ 1 โปรตีน ได้แก่ เนื้อสัตว์ ไข่ นม ถั่ว โปรตีนถือว่าเป็นธาตุอาหารที่สำคัญที่สุดในร่างกาย ช่วยให้ร่างกายเจริญเติบโต ซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอ โปรตีนเป็นสารอินทรีย์ ซึ่งเป็นโพลิเมอร์ของสายยาวของกรดอะมิโน(amino acid) ในแง่โภชนาการโปรตีนเป็นสารอาหารที่ให้พลังงาน โปรตีน 1 กรัม ให้พลังงาน 4 แคลอรี...
อ่านเพิ่มเติม

ว่านหางจระเข้

รูปภาพ
ว่านหางจระเข้   เป็นต้นพืชที่มีเนื้ออิ่มอวบ จัดอยู่ในตระกูลลิเลี่ยม (Lilium) แหล่งกำเนิดดั้งเดิมอยู่ในชายฝั่งทะเลเมดิเตอร์เรเนียนและบริเวณตอนใต้ของทวีปแอฟริกา พันธุ์ของว่านหางจระเข้มีมากมายกว่า 300 ชนิด ซึ่งมีทั้งพันธุ์ที่มีขนาดใหญ่มากจนไปถึงพันธุ์ที่มีขนาดเล็กกว่า 10 เซนติเมตร ลักษณะพิเศษของว่านหางจระเข้ก็คือ มีใบแหลมคล้ายกับเข็ม เนื้อหนา และเนื้อในมีน้ำเมือกเหนียว ว่านหางจระเข้ผลิดอกในช่วงฤดูหนาว ดอกจะมีสีต่างๆกัน เช่น เหลือง ขาว และแดง เป็นต้น ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับพันธุ์ของมัน คำว่า "อะโล" (Aloe) เป็นภาษากรีซโบราณ หมายถึงว่านหางจระเข้ ซึ่งแผลงมาจากคำว่า "Allal" มีความหมายว่า ฝาดหรือขม ในภาษายิว ฉะนั้นเมื่อผู้คนได้ยินชื่อนี้ ก็จะทำให้นึกถึงว่านหางจระเข้ ว่านหางจระเข้เดิมเป็นพืชที่ขึ้นในเขตร้อนต่อมาได้ถูกนำไปแพร่พันธุ์ในยุโรปและเอเชีย และทุกวันนี้ทั่วโลกกำลังเกิดกระแสนิยมว่านหางจระเข้กันเป็นการใหญ่ สรรพคุณทางยา วุ้นในใบว่านหางจระเข้มีสารเคมีอยู่หลายชนิด เช่น Aloe-cmidin, Aloesin, Aloin, สารประเภท Glycoprotein และอื่นๆ ยางที่อยู่ในว่านหางจระเข้มีสาร Anthraquino...
อ่านเพิ่มเติม